Manipulacja emocjonalna to powszechne zjawisko społeczne

Jak można wpływać na czyjąś podświadomość? Najczęściej wywołując emocje. Co mówimy i w jakim tonie?

Manipulacja emocjonalna to już dziś codzienność. Manipulują nami partnerzy, sprzedawcy w sklepie osiedlowym, koledzy i współpracownicy, przełożeni, media oraz politycy. Technik manipulacji jest tyle, ilu ludzi i organizacji. Każdy ma swój sposób na ten emocjonalny szantaż, którym manipulacja jest w istocie. Na wywołanie poczucia winy lub obowiązku i nakłonienie do określonych zachowań.

Manipulacja emocjonalna w związku

Od tygodnia dostajesz na obiad swoje ulubione dania z, większą niż zwykle, porcją mięsa? Zniknęły gdzieś jej fochy, stała się, od rana do nocy, promienna, zgadza się na wszystko? Prawdopodobnie czegoś chce. Pewnie żebyś z nią jechał do jej rodziców.

Godzinami przesiaduje w garażu a potem, ze spuszczoną głową na kanapie? Powtarza, że już nie ma siły do tego silnika, że w warsztacie zostawił majątek? Pewnie chce, żebyście kupili nowy samochód.

Jesteście manipulowani przez partnerów. Usiłują wywrzeć na was presje, sprawić, że będziecie czuć się zobowiązani, do pewnych zachowań. Zachowań, na które często nie macie ochoty. Jednak przeważy świadomość, że bez nich będziecie winni.

Najprostszym sposobami manipulacji są słowa, barwa głosu i gesty. Nerwowy, skupiony na sobie partner staje się delikatny i czuły. Polityk, który dotychczas ferował ostre sądy, staje się spokojny i wyważony. Modulacja głosu, dobór słów oraz towarzyszący im język ciała stanowią potężny środek wpływu na słuchających i obserwujących.

Manipulacja przez wymuszanie wdzięczności

Bardzo częstym sposobem manipulacji, zwłaszcza w relacjach międzyludzkich, jest wymuszanie wzajemności – ja zrobiłem lub zrobię to, więc ty zrób lub zrobisz to.

Równie często w relacjach międzyludzkich stosowana jest tzw. reguła sympatii, to też manipulacja emocjonalna poprzez wymuszenie wdzięczności – Jesteśmy kumplami/przyjaciółmi, więc mógłbyś mi pożyczyć dwa tysiące. To podkreślenie zażyłości sprawia, że czujemy się bardziej zobligowani do udzielenia pożyczki. Jeszcze bardziej, gdy na tej znajomości nam zależy. Jest bowiem w podkreśleniu zażyłości sugestia, że gdy pożyczki nie udzielimy, nasze relacje wygasną.

Reguła autorytetu stosowana w mediach

Odmianą reguły sympatii, jest reguła autorytetu: – Wiesz, że się na tym znam, więc zrób to. – Wieloletnie doświadczenie w bankowości sprawia, że czuję się uprawniony, do stwierdzenia, że stopy procentowe kredytów wzrosną/zmaleją. Jednak w przypadku reguły autorytetu nie zawsze można mówić o manipulacji. Znajomy czy telewizyjny analityk giełdowy mogą nam radzić bez ukrytych zamiarów, w dobrej wierze, a nie w celu osiągnięcia korzyści.

Społeczny dowód słuszności to sposób uniwersalny. Korzystają z niego wszyscy – od małżonków do polityków. Korzystają skutecznie wywołując w nas poczucie winy. – Kochanie, powinniśmy oddać te twoje stare ubrania. Zobacz, ci powodzianie stracili wszystko. – Nie stać nas na podwyżki, ponieważ firma straci płynność finansową, a wy miejsca pracy. – Musicie pracować „po godzinach”, tylko w ten sposób sprzedamy tyle, byście dostali świąteczne premie. – Nie możemy dać podwyżek strajkującym. To uruchomiłoby lawinę żądań, a kraju na to nie stać.

Manipulacja przez odnoszenie się do wartości wyższych

Nieustannie jesteśmy poddawani manipulacjom. Odnoszenie się do wartości wyższych to specjalność przełożonych, mediów i polityków. – Nie dostaniecie premii, gdyż firma postanowiła przekazać nadwyżki na potrzeby ofiar pożaru. – Aby wesprzeć przywracanie pokoju, postanowiliśmy wysłać nasze wojska. – Nowa ustawa wprowadzi ograniczenia w dostępie do informacji. To sposób cyniczny, ale też mało skuteczny. Podlegający manipulacjom mogą nie interesować się losem ofiar pożaru lub stawiać swój interes ponad ich dramatem. Sytuacja społeczno-polityczna na końcu świata interesuje niewiele osób, zaś dostęp do informacji – jeszcze mniej. W społeczeństwie narasta przekonanie, że media kłamią i zafałszowują obraz rzeczywistości.

baner techniki rozwoju inteligencji emocjonalnej

Media manipulują. Są także najlepszym pasem transmisyjnym manipulacji biznesu oraz polityków. Żyjemy w epoce fake newsów – fałszywych informacji, za pomocą których odbiorcy otrzymują zniekształcony (a czasem zakłamany) obraz rzeczywistości, na podstawie którego możemy podejmować niewłaściwe – za to na rękę politykom i/lub biznesowi – decyzje.

Jesteśmy nieustannie poddawani manipulacjom. Tylko od nas, naszego rozsądku i szerokości spojrzenia zależy, czy im ulegniemy.

Rafał Pawłowski

nasza grupa tematyczna

Najnowsze: