Jak być asertywnym? Techniki odmawiania i mówienia”NIE”

Jak być asertywnym? Techniki odmawiania i mówienia"NIE"

Koleżanka wciąż prosi cię o pomoc, a ty nie masz dość siły lub odwagi, by odmówić? Partner oczekuje od ciebie czegoś, a ty nie potrafisz powiedzieć „nie”?

Masz problem z asertywnością, ze swoim „ja”. Na szczęście są sposoby, by temu zaradzić. Jak być asertywnym? Techniki odmawiania i mówienia”NIE”. W psychologii termin asertywność oznacza posiadanie i wyrażanie własnego zdania, umiejętność wyrażania emocji oraz obrona własnych praw. W praktyce jest ona brakiem odwagi na powiedzenie „stop” lub „nie”.

Dzieci potrafią być krnąbrne i odmawiać. Potrafią też być uczynne i godzić się na wszystko. Jednak w ich przypadku trudno mówić o asertywności. To kwestia charakteru i „dyspozycji” dnia. Nie chcą pomóc lub ustąpić dlatego, że nie chcą. Po prostu. Natomiast asertywność to umiejętność. Jak wszystkie umiejętności – nabyta. Najczęściej w procesie wychowawczym. Jak być asertywnym? I dlaczego mamy z tym problem?

Kto ma problem z asertywnością?

Dzieci wychowywane „twardą ręką”, surowo karcone za wyrażanie opinii lub podejmowanie samodzielnych decyzji nie będą asertywne. Podobnie jak te, które wychowywano w przekonaniu, że rodzina to jedyne dobre miejsce – reszta świata jest niebezpieczna. Asertywne nie będą też dziewczynki wychowywane w przekonaniu, że rolą kobiety jest służba rodzinie – jako gospodyni, matka i żona. Wielkie problemy z asertywnością w dorosłym życiu będą miały też osoby, które w dzieciństwie przeżywały trudne społecznie sytuacje związane w wyglądem (wzrost, waga) bądź fizycznym upośledzeniem. Pozbawione kulturowego kośćca dzieci potrafią być okrutne i często piętnują inność – aktywnie, stosując przemoc fizyczną lub werbalną, bądź pasywnie, ignorując dotknięte nią osoby.

Asertywność jako proces wychowawczy

Właśnie dlatego asertywność powinna być elementem procesu wychowawczego. Dziecko powinno usłyszeć: – To nic, że jesteś niski Maciusiu. Zobacz, Messi też jest malutki, a to najlepszy piłkarz na świecie. – Wiem, że nie masz takich ubranek jak koleżanki, Dorotko. Ale masz (lub: możesz mieć) najlepsze oceny. Dzięki nim zdobędziesz dobrą pracę i zarobisz tak dużo, że będziesz mogła sobie kupić najładniejszą sukienkę. – Nie martw się tym, że masz parę kilo za dużo, Jolu. Trochę poćwiczysz i będziesz wyglądała tak, jak inne koleżanki. – Wiem, że jeździsz na wózku, Bartusiu, ale informatycy też pracują siedząc. I zobacz: to oni dzisiaj rządzą światem. Bez Internetu nie ma życia.

Błędy wychowawcze wpływające na brak asertywności

Jeżeli proces wychowawczy był niewłaściwy lub cechy psychofizyczne sprawiły, że w dorosłych życiu nie mamy siły lub odwagi powiedzieć „stop” lub „nie”. Zaczynają się kłopoty. Na szczęście można im łatwo zaradzić. Jak być asertywnym? To nie jest takie trudne. Przede wszystkim trzeba uświadomić sobie swoją wartość, zacząć traktować się jak podmiot, a nie przedmiot życia społecznego.

Oczywiście czasem trudno zacząć „nowe asertywne życie” od: – Nie zrobię tego, Gośka, mnie też szef zarzucił robotą. – Nie pójdę z tobą do kina na ten film akcji, Roman. – Nie chcę się tak kochać, Bogdan, to mnie upokarza. Zwłaszcza, że oczekujący od nas określonych zachowań, często uciekają się do szantażu emocjonalnego. Dlatego warto uciec się do niewinnego kłamstewka. – Nie zrobię tego, Gośka, na 17. jestem umówiona u lekarza. – Nie pójdę z tobą do kina na ten film akcji, Roman, źle się dziś czuję. – Nie mogę dziś kochać się, Bogdan, to są te dni. Pierwsze „nie” jest przełomem.

Okazuje się, że potraficie to powiedzieć/zrobić. To pierwszy i najważniejszy krok. Nawet, jeżeli kosztowało was to dużo nerwów. Każdy kolejny krok będzie coraz łatwiejszy, Po jakimś czasie wyda wam się, że te małe kłamstewka były dziecinadą. Natomiast, jeżeli partnerzy nadal naciskają, to znaczy, że warto zweryfikować wasze relacje. Być może je zerwać. To też będzie asertywne.

Wiara w siebie i własne możliwości

Bardzo ważna w asertywności jest wiara w siebie i świadomość celu, które chce się osiągnąć. Dla osób, które znają swoją wartość ( – Przecież mam dwa fakultety. – Co roku dostaję premię, nie mogę być popychadłem. – Karolina mówi, że jej brat dopytuje się o mnie. – Mężczyźni się za mną oglądają) i wiedzą czego chcą w pracy (np. awans) lub związku (partnerstwo, wzajemny szacunek), asertywność to „mapa drogowa” do osiągnięcia celu. A z mapą idzie się łatwiej, bez niej – błądzi.

Techniki odmawiania i mówienia”NIE”. Jak być asertywnym?

Wiara w siebie, to także własne zdanie. Oprócz poczucia własnej podmiotowości, jest uświadomienie sobie, że posiada się opinię i specjalizację. Taka świadomość to – jeszcze lepszy niż małe kłamstwo – poważny krok do asertywności. Bo najlepiej powiedzieć tak:– Nie zrobię tego, Gośka. Jestem od klientów indywidualnych, ty zajmujesz się przedsiębiorstwami. – Nie pójdę z tobą do kina na ten film akcji, Roman, nie lubię takich filmów. Ale może pójdziemy na ten irański dramat. – Nie chcę się tak kochać, Bogdan, zróbmy to dziś po mojemu.

Jak być asertywnym? Jeżeli Gośka i Roman zrozumieją i/lub twoja postawa przyniesie im satysfakcję (Gośka poczuje się doceniona, a Bogdan pokocha kino artystyczne i twoją sztukę miłości), możecie śmiało stawiać kolejne kroki. – W tym roku to ja pierwsza wybieram termin urlopu, Gośka, ty to robiłaś przez lata. – Dziś nie będzie kotleta, Roman, zrobię potrawkę z soczewicy. Jest smaczna i zdrowa. Zobaczysz, nie będziesz chciał jeść nic innego.

Oczywiście, Gośka i Roman mogą nie chcieć zgodzić się na nowe, partnerskie, zasady gry, a ty nie będziesz miała siły lub możliwości, by zrywać znajomość. Wówczas potrzebna jest wizyta u terapeuty. Być może twój brak asertywności jest wynikiem skomplikowanego układu wychowawczo-psychologicznego, z którym poradzi sobie tylko specjalista.

Asertywność to wolność

Jedno jest pewne. Musisz być asertywna. Ludzie pozbawieni tej umiejętności nigdy nie będą w pełni szczęśliwi, nie poczują, że żyją naprawdę. Zawsze będą czuć się sługami na dworze swojego życia. A ty musisz być Panią swojego życia.

Monika Pacura

nasza grupa tematyczna
baner mildfulness

Najnowsze: